In deze slotaflevering brengen we de lijn samen. In blog 1 maakten we datavolwassenheid meetbaar met het normenkader. Blog 2 vertaalde beleid naar gedrag en ritme. In blog 3 maakten we analyses besluitrijp aan de bestuurstafel. Vandaag zetten we de stap naar borging: hoe laat je dit niet wegebben, maar maak je het zichtbaar, herhaalbaar en auditabel? Het antwoord: het Datastrategiemanagementsysteem (DSMS). 

Je ziet als bestuurs- of MT-lid na vandaag één concrete kans: grip krijgen op alle losse data-initiatieven. De snelste route is inschrijven voor de masterclass: Data op orde met het DSMS. Je ziet daar precies de software van Key2Control die al door veel gemeenten wordt gebruikt als managementcontrolsysteem. 

Het probleem dat DSMS oplost 

Zonder systeemondersteuning blijft de besturing van data fragiel. Projecten versnipperen en missen koppeling met bestuurlijke doelen. Het lerend vermogen blijft onbenut, omdat inzichten niet structureel verbonden zijn met de processen die ze zouden moeten verbeteren. Verantwoording is moeizaam: zonder totaalbeeld van het datalandschap, de rollen en de afspraken is ‘in control’ vooral een gevoel. Bestuur en management missen daarmee een objectieve manier om vat te krijgen op data; fouten keren terug; draagvlak daalt; en verantwoordelijkheid vervaagt. 

Wat is het DSMS van Datavolwassenheid.nl

Het Datastrategiemanagementsysteem is het samenhangende raamwerk waarmee organisaties hun informatiepositie, organisatie en datamanagement integraal inrichten. Het DSMS wordt opgebouwd uit drie normenkaders van Datavolwassenheid.nl: 

1. Stuurinformatie – als bestuur weten waarop je wilt sturen (missie, maatschappelijke opgaven, KPI’s). 
2. Een bedrijfskundige datastrategie – heldere processen, bedrijfsfuncties en definities die de benodigde stuurinformatie kunnen leveren.
3. Integraal datamanagement – het fundament waarmee data betrouwbaar door de organisatie beweegt (denk aan datakwaliteit, rollen, architectuur, SPoT, uitwisseling, lifecycle). 

Op verzoek van veel klanten is het eerste normenkader binnen het DSMS nu beschikbaar: Datamanagement. Zoals je van ons kunt verwachten: het normenkader Datamanagement predikt niet datamanagement om datamanagement. De drie pijlers vormen samen ons verhaal: data-gedreven werken als middel om doelen te realiseren. 

Waarom Key2Control 

Key2Control biedt een intuïtief, actiegericht managementcontrolsysteem dat perfect past bij de PDCA-logica van het normenkader. Het maakt normen tastbaar, metingen inzichtelijk en verbetertaken volg en afdwingbaar. Veel publieke organisaties gebruiken het platform al voor governance en compliance; het DSMS bouwt daarop voort voor data. 

De software laat de structuur van het normenkader zien zoals je die kent uit internationale standaarden (o.a. ISO): Context, Leiderschap, Planning, Ondersteuning, Uitvoering, Evaluatie van prestaties, Verbetering. De nadruk ligt steeds op het doel van datamanagement: betere besluiten en dienstverlening. Concreet krijg je zicht op: 

• het datalandschap, eigenaarschap en andere datarollen; 

• afspraken over datakwaliteit en het creëren van één waarheid (per domein); 

• routine in overleg en het organiseren van structurele managementreview; 

• verbeteracties met eigenaar, deadline en resultaat. 

Wat tonen we in Key2Control en hoe werkt het in de praktijk 

Tijdens de masterclass laten we zien hoe Key2Control het normenkader tot leven brengt. In één omgeving zie je de normcatalogus met alle normen en stuurvragen, de metingen en het scoremodel waarmee je de volwassenheidspositie visualiseert, en de mogelijkheid om acties met eigenaarschap toe te wijzen—inclusief context, toelichting en deadlines. De rapportage en audit trail-functionaliteit maakt elke stap herleidbaar: van meting tot besluit. 

We nemen je stap voor stap mee in de werking: 

1. Start – normen selecteren en nulmeting. Binnen enkele klikken krijg je een dashboard met je volwassenheidspositie. 
2. Prioriteren. Jij bepaalt welke normen prioriteit hebben en welke kunnen wachten. 
3. PDCA. Acties worden toegewezen aan verantwoordelijken met duidelijke taakbeschrijvingen en deadlines. 
4. Rapportage. Managementreviews tonen trends en voortgang. Je hebt een objectieve maatlat voor datavolwassenheid binnen je organisatie. 
5. Sluitstuk. De inzichten keren terug naar de bestuurstafel (zie blog 3) en het structurele overlegritme (zie blog 2), waardoor data-gedreven besturing een vast onderdeel wordt van de organisatiecultuur. 

Casus 

Stel, een stadsbestuur wil actief sturen op de groenvoorziening en formuleert een concrete KPI: 30% meer groen in de stad. Die doelstelling is bestuurlijk helder, maar om er daadwerkelijk op te kunnen sturen, moet de organisatie eerst haar datafundament op orde hebben. Het normenkader Datamanagement biedt de noodzakelijke basis. 

Het normenkader Datamanagement toetst het vermogen van de organisatie om effectief te sturen op basis van haar datafundament. Want sturen op 30% meer groen kan alleen als iedereen dezelfde definitie van ‘groen’ hanteert en de onderliggende datasets betrouwbaar en volledig zijn. Wat betekent ‘groen’ precies? Welke brondata gebruiken we, wie beheert die, en voldoen die aan de afgesproken kwaliteitscriteria? 

In het DSMS wordt dit allemaal zichtbaar. Definities en afspraken worden vastgelegd en afgestemd tussen data-eigenaren, stewards en gebruikers. Zij bepalen gezamenlijk de kwaliteitsvereisten en beoordelen of gegevens structureel, tijdig en volledig worden aangeleverd. Wanneer de kwaliteit tekortschiet, helpt het normenkader om bestuurlijke keuzes te maken: investeren in scherpere definities, betere bronkwaliteit of verbeterde datalevering. Zo maakt het DSMS de gehele keten inzichtelijk en bestuurbaar: van beleidsdoel naar data, van data naar inzicht, en van inzicht naar besluit. 

Waarde die je mag verwachten 

Het werken met het DSMS levert tastbare resultaten op. Doordat definities, rollen en kwaliteitsafspraken vooraf helder zijn, verkorten organisaties de doorlooptijd voor het ontwikkelen van strategische, tactische en operationele dashboards aanzienlijk. Ze kunnen bovendien aantoonbaar ‘in control’ zijn over hun data dankzij een duidelijke PDCAstructuur, een herleidbare audittrail en expliciet eigenaarschap. Sturing wordt transparanter en beweegt stap voor stap richting één waarheid (SPoT), waardoor herstelwerk afneemt en besluitvorming betrouwbaarder wordt. Ten slotte maakt het DSMS portfoliomanagement eenvoudiger: projecten kunnen sneller worden geprioriteerd op basis van hun bijdrage aan bestuurlijke doelen, in plaats van op beschikbare middelen of technologie. 

Veelgehoorde bezwaren – en hoe we ze plaatsen  

“Weer een systeem. We hebben al JIRA/SharePoint”
Prima voor werkbeheer en documenten. Dit normenkader biedt het bestuurlijke overzicht en de PDCAdiscipline die SharePoint/JIRA niet bieden. Het richt de normen, metingen, managementreviews en audittrail in die juist ontbreken in generieke tools. 

“Te veel overhead.”
Meer inzicht is een investering. Inzicht maakt van het bestuur een kapitein op haar schip in plaats van een passagier van een stuurloos schip. Veel organisaties proberen het beste te doen, maar zonder overzicht blijft het gissen wat het beste ís. De software van Key2Control onderscheidt zich juist doordat het een pragmatische PDCA-cyclus biedt die bestuur en organisatie richting geeft, helder maakt wat prioriteit heeft en laat zien waar verbetering nodig is. 

Direct aan de slag: Schrijf je in voor de masterclass “Data op orde met het DSMS“ 

Ontdek hoe het Normenkader Datamanagement écht werkt in de praktijk en meld je aan voor de DSMS‑demo. In deze masterclass laten we je zien hoe Key2Control de PDCA-cyclus voor Datamanagement tastbaar maakt – niet in abstracte termen, maar in concrete dashboards, rollen en verbeteracties die je direct kunt toepassen. 

De sessie vindt online plaats op 22 januari en is bedoeld voor bestuurders, CDO’s, CIO’s, en kwaliteitsmanagers die data-gedreven werken structureel willen borgen. De bijeenkomst duurt ongeveer een uur (11.00 – 12.00), inclusief ruimte voor vragen. 

Wil je nu direct weten wat het Datavolwassenheid-niveau van jouw organisatie is? Vul dan de Datavolwassenheid-zelfscan in. Je krijgt een beknopt, toetsbaar overzicht van de kernonderwerpen en ziet direct welke gesprekken en beslissingen prioriteit hebben. Ontvang je een korte inleiding met een samenvatting van het normenkader, de demoagenda en uitleg over de drie pijlers: Stuurinformatie, Datastrategie en Datamanagement. 

Tot slot 

Data-gedreven werken blijft fragiel zonder borging. Met de normenkaders in het DSMS (Key2Control) richt je datamanagement in je organisatie zo in dat inzichten blijvend tot betere bestuurlijke besluiten leiden. Dit is geen extra laag bureaucratie, maar de kortste route van ambitie naar aantoonbare besturing.